(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.115. అధ్యాయః 115
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి విషువాఖ్యపుణ్యకాలస్య మహిమానువర్ణనపూర్వకం తత్ర దానాదిప్రశంసనం॥ 1 ॥ తథా గాయత్రీజపమాహాత్ంయకథనం, అశ్వత్థమాహాత్ంయకథనం చ॥ 2 ॥ తథా నానాధర్మకథనపూర్వకం శింశుమారాకృతినిరూపణం, పంచగవ్యవిధానకథనం చ॥ 3 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ।

కేశవేనైవమాఖ్యాతే ధర్మపుత్రః పునఃపునః।
పప్రచ్ఛ దానకాలస్య విశేషం చ విధిం నృప॥ 14-115-1(96731)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-115-2x(8005)
దేవ కిం ఫలమాఖ్యాతం విషువేష్మవరేశ్వర।
సూర్యేందూపప్లవే చైవ వస్తుమర్హతి తత్ఫలం॥ 14-115-2(96732)
భగవానువాచ। 14-115-3x(8006)
శృణుష్వ రాజన్విషువే సోమార్కగ్రహణేషు చ।
వ్యతీపాతేఽయనే చైవ దానం స్యాదక్షయం ఫలం॥ 14-115-3(96733)
రాజన్నయనయోర్మధ్యే విషువం సంప్రచక్షతే।
సమే రాత్రిదినే తత్ర సంధ్యాయాం విషువే నృప॥ 14-115-4(96734)
బ్రహ్మాఽహం శంకరశ్చాపి తిష్ఠామః సహితాః సకృత్।
క్రియాకరణకార్యాణామేకీభావత్వకారణాత్॥ 14-115-5(96735)
అస్మాకమేకీభూతానాం నిష్కలం పరమం పదం।
తన్ముహూర్తం పరం పుణ్యం రాజన్విషువసంజ్ఞితం॥ 14-115-6(96736)
తదేవాద్యక్షరం బ్రహ్మ పరం బ్రహ్మేతి కీర్తితం।
తస్మిన్ముహూర్తే సర్వే తు చింతయంతి పరం పదం॥ 14-115-7(96737)
దేవాశ్చ వసవో రుద్రాః పితరశ్చాశ్వినౌ తథా।
సాధ్యాశ్చ విశ్వే గంధర్వాః సిద్ధా బ్రహ్మర్షయస్తథా॥ 14-115-8(96738)
సోమాదయో గ్రహాశ్చైవ సరితః సాగరాస్తథా।
మరుతోత్సరసో నాగా యక్షరాక్షసగుహ్యకాః॥ 14-115-9(96739)
ఏతే చాన్యే చ రాజేంద్ర విషువే సంయతేంద్రియాః।
సోపవాసాః ప్రయత్నేన భవంతి ధ్యానతత్పరాః॥ 14-115-10(96740)
అన్నం గావస్తిలాన్భూమిం కన్యాదానం తథైవ చ।
గృహమాయతనం ధాన్యం వాహనం శయనం తథా। 14-115-11(96741)
యచ్చాన్యచ్చ మయా ప్రోక్తం తత్ప్రయచ్ఛ యుధిష్ఠిర।
దీయతే విషువేష్వేవం శ్రోత్రియేభ్యో విశేషతః॥ 14-115-12(96742)
తస్య దానస్య కౌంతేయ క్షయం నైవోపపద్యతే।
వర్ధతేఽహరహః పుణ్యం తద్దానం కోటిసంమితం॥ 14-115-13(96743)
విషువే స్నపనం యస్తు మమ కుర్యాద్ధరస్య వా।
అర్చనాం చ యతాన్యాయం తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-115-14(96744)
దశజన్మకృతం పాపం తస్య సద్యో వినశ్యతి।
దశానామశ్వమేధానామిష్టానాం లభతే ఫలం॥ 14-115-15(96745)
విమానం దివ్యమారూఢః కామరూపీ యథాసుఖం।
స యాతి మామకం లోకం రుద్రలోకమథాపి వా॥ 14-115-16(96746)
తత్రస్థైర్దేవగంధర్వేర్గీయమానో యథాసుఖం।
దివ్యవర్షసహస్రాణి కోటిమేకం తు మోదతే॥ 14-115-17(96747)
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాదిహ లోకే ద్విజోత్తమః।
చతుర్ణామపి వేదానాం పారగో బ్రహ్మివిద్భవేత్॥ 14-115-18(96748)
చంద్రసూర్యగ్రహే వ్యోంని మమ వా శంకరస్య వా।
గాయత్రీం మామికాం వాఽపి జపేద్యః శంకరస్య వా॥ 14-115-19(96749)
శంఖర్తూర్యస్వనైశ్చైవ కాంస్యఘంటాస్వనైరపి।
కారయేత్తు ధ్వనిం భక్త్యా తస్య పుణ్యఫలం శృణు॥ 14-115-20(96750)
గాంధర్వైర్హోమజప్యైశ్చ జప్తైరుత్కృష్టనామభిః।
దుర్బలోపి భవేద్రాహుః సోమశ్చ బలవాన్భవేత్॥ 14-115-21(96751)
సూర్యేందూపప్లవే చైవ శ్రోత్రియేభ్యః ప్రదీయతే।
తత్సహస్రగుణం భూత్వా దాంతారముపతిష్ఠతి॥ 14-115-22(96752)
మహాపాతకయుక్తోపి యద్యపి స్యాన్నరోత్తమ।
నిష్పాపస్తత్క్షణాదేవ తేన దానేన జాయతే॥ 14-115-23(96753)
చంద్రసూర్యప్రకాశేన విమానేన విరాజతా।
యాతి సోమపురం రంయం సేవ్యమానోప్సరోగణైః॥ 14-115-24(96754)
యావదృక్షాణి తిష్ఠంతి గగనే శశినా సహ।
తావత్కాలం స రజేంద్ర సోమలోకే మహీయతే॥ 14-115-25(96755)
తతశ్చాపి చ్యుతః కాలాదిహ లోకే యుధిష్ఠిర।
వేదవేదాంగవిద్విప్రః కోటీధనపతిర్భవేత్॥ 14-115-26(96756)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-115-27x(8007)
భగవంస్తవ గాయత్రీ జప్యతే చ కథం విభో।
కిం వా తస్య ఫళం దేవ మమాచక్ష్వ సురేశ్వర॥ 14-115-27(96757)
భగవానువాచ। 14-115-28x(8008)
ద్వాదశ్యాం విషువే చైవ చంద్రసూర్యగ్రహే తథా।
అయనే శ్రవణే చైవ వ్యతీపాతే తథైవ చ॥ 14-115-28(96758)
అశ్వత్తదర్శనే చైవ తథా మద్దర్శనేఽపి చ।
జప్యా తు మమ గాయత్రీ చాథవాఽష్టాక్షరం నృప।
ఆర్జితం దుష్కృతం తస్య నాశయేన్నాత్ర సంశయః॥ 14-115-29(96759)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-115-30x(8009)
అశ్వత్థదర్శనం చైవ కిం త్వద్దర్శనసంమితం।
ఏతత్కథయ మే దేవ పరం కౌతూహలం హి మే॥ 14-115-30(96760)
భగవానువాచ। 14-115-31x(8010)
అహమశ్వత్థరూపేణ పాలయామి జగత్త్రయం।
అస్వత్థో న స్థితో యత్ర నాహం తత్ర ప్రతిష్ఠితః॥ 14-115-31(96761)
యత్రాహం సంస్థితో రాజన్నస్వత్థశ్చాపి తిష్ఠతి।
యస్త్వేనమర్చయేద్భక్త్యా స మాం సాక్షాత్సమర్చతి॥ 14-115-32(96762)
యస్త్వేనం ప్రహరేత్కోపాన్మామేవ ప్రహరేత్తు సః।
తస్మాత్ప్రదక్షిణం కుర్యాన్న చింద్యాదేనమన్వహం॥ 14-115-33(96763)
వ్రతస్య పారణం తీర్థమార్జవం తీర్థముచ్యతే।
దేవశుశ్రూషణం తీర్తచం గురుశుశ్రూషణం తథా॥ 14-115-34(96764)
పితృశుశ్రూషణం తీర్థం మాతృశుశ్రూషణం తథా।
దారాణాం తోషణం తీర్తం గార్హస్థ్యం తీర్థముచ్యతే॥ 14-115-35(96765)
ఆతిథేయః పరం తీర్థం బ్రహ్మతీర్థం సనాతనం।
బ్రహ్మిచర్యం పరం తీర్తం త్రేతాగ్నిస్తీర్థముచ్యతే॥ 14-115-36(96766)
మూలం ధర్మం తు విజ్ఞాయ మనస్తత్రావధార్యతాం॥
గచ్ఛ తీర్థాని కౌంతేయ ధర్మో ధర్మేణ వర్ధతే॥ 14-115-37(96767)
ద్వివిధం తీర్థమిత్యాహుః స్థావరం జంగమం తథా।
స్తావరాజ్జంగమం తీర్థం తతో జ్ఞానపరిగ్రహః॥ 14-115-38(96768)
కర్ంణాఽపి విశుద్ధస్య పురుషస్యేహ భారత।
హృదయే సర్వతీర్థాని తీర్థభూతః స ఉచ్యతే॥ 14-115-39(96769)
గురుతీర్థం పరం జ్ఞానమతస్తీర్తం న విద్యతే।
జ్ఞానతీర్తం పరం తీర్తం బ్రహ్మతీర్తం సనాతనం॥ 14-115-40(96770)
క్షమా తు పరమం తీర్తం సర్వతీర్థేషు పాండవ।
క్షమావతామయం లోకః పరశ్చైవ క్షమావతాం॥ 14-115-41(96771)
మానితోఽమానితో వాఽపి పూజితోఽపూజితోపి వా।
ఆక్రుష్టస్తర్జితో వాఽపి క్షమావాంస్తీర్థముచ్యతే॥ 14-115-42(96772)
క్షమా యశః క్షమా దానం క్షమా యజ్ఞః క్షమా దమః।
క్షమాఽహింసా క్షమా ధర్మః క్షమా చేంద్రియనిగ్రహః॥ 14-115-43(96773)
క్షమా దయా క్షమా యజ్ఞః క్షమయైవ ధృతం జగత్।
క్షమావాన్బ్రాహ్మణో దేవః క్షమావాన్బ్రాహ్మణో వరః॥ 14-115-44(96774)
క్షమావానాప్నుయాత్స్వర్గం క్షమావానాప్నుయాద్యశః।
క్షమావాన్ప్రాప్నుయాన్మోక్షం తస్మాత్సాద్యుః స ఉచ్యతే॥ 14-115-45(96775)
ఆత్మా నదీ భారతపుణ్యతీర్థ-
మాత్మా తీర్థం సర్వతీర్థప్రధానం।
ఆత్మా యజ్ఞః సతతం మన్యతే వై
స్వర్గో మోక్షః సర్వమాత్మన్యధీనం॥ 14-115-46(96776)
ఆచారనైర్మల్యముపాగతేన
సత్యక్షమానిస్తులశీతలేన।
జ్ఞానాంబునా స్నాతి హి నిత్యమేవం
కిం తస్య భూయః సలిలేన తీర్థం॥ 14-115-47(96777)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-115-48x(8011)
భగవన్సర్వపాపఘ్నం ప్రాయశ్చిత్తమదుష్కరం।
త్వద్భక్తస్య సురశ్రేష్ఠ మమ త్వం వక్తుమర్హసి॥ 14-115-48(96778)
భగవానువాచ। 14-115-49x(8012)
రహలస్యమిదమత్యర్థమశ్రావ్యం పాపకర్మణాం।
అధార్మికాణామశ్రావ్యం ప్రాయశ్చిత్తం బ్రవీమి తే॥ 14-115-49(96779)
పావనం బ్రాహ్మమం దృష్ట్వా మద్గతేనాంతరాత్మనా।
నమో బ్రహ్మణ్యదేవాయేత్యభివాదనమాచరేత్॥ 14-115-50(96780)
ప్రదక్షిణం చ యః కుర్యాత్పునరష్టాక్షరేణ తు।
తేన తుష్టేన విప్రేణి తత్పాపం క్షపయాంయహం॥ 14-115-51(96781)
పోత్రకృష్టాం వరాహస్య మృత్తికాం శిరసా వహన్।
ప్రాణాయామశతం కృత్వా నరః పాపైః ప్రముచ్యతే॥ 14-115-52(96782)
దక్షిణావర్తశంఖాద్వా కపిలాశృంగతోపి వా।
ప్రాక్స్రోతసం నదీం గత్వా మమాయతనసంనిధౌ॥ 14-115-53(96783)
సలిలేన తు యః స్నాయాత్సకృదేవ రవిగ్రహే।
తస్య యత్సంచితం పాపం తత్క్షణాదేవ నశ్యతి॥ 14-115-54(96784)
మస్తకాన్నిస్సృతైస్తోయైః కపిలాయా యుధిష్ఠిర।
గోమూత్రేణాపి యః స్నాయాద్రోహిణ్యాం మమ వా దినే।
విప్రపాదచ్యుతైర్వాఽపి తోయైః పాపం ప్రణశ్యతి॥ 14-115-55(96785)
నమస్యేద్యస్తు మద్భక్త్యా శింశుమారం ప్రజాపతిం।
చతుర్దశాంగసంయుక్తం తస్య పాపం ప్రణస్యతి॥ 14-115-56(96786)
తతశ్చతుర్దశాంగాని శృణు తస్య యుధిష్ఠిర।
శిరో ధర్మో హనుర్బ్రహ్మా వృషావుత్తరదక్షిణౌ॥ 14-115-57(96787)
హృదయం తు భవేద్విష్ణురంసౌ స్యాతాం తథాఽశ్వినౌ।
అత్రిర్మధ్యం భవేద్రాజఁల్లింగం సంవత్సరం భవేత్॥ 14-115-58(96788)
మిత్రావరుణకౌ పాదావూరుద్వంద్వం హుతాశనః।
తతః పశ్చాద్భవేదింద్రస్తతః పశ్చాత్ప్రజాపతిః॥ 14-115-59(96789)
అభయం చ తతః పశ్చాత్స ఏవ ధ్రువసంజ్ఞికః।
ఏతాన్యంగాని సర్వాణి శింశుమారప్రజాపతేః॥ 14-115-60(96790)
విబేత్తు పంచగవ్యం యః పౌర్ణమాస్యాముపోష్య తు।
తస్య నశ్యతి యత్పాపం తత్పాపం పూర్వసంచితం॥
తథైవ బ్రహ్మకూర్చ తు సమంత్రం తు పృథక్పృథక్। 14-115-61(96791)
మాసిమాసి విబేద్యస్తు తస్య పాపం ప్రణశ్యతి॥
పాత్రం చ బ్రహ్మకూర్చం చ శృణు తత్ర చ భారత। 14-115-62(96792)
పాలాశం పద్మపత్రం చ తాంరం వాఽథ హిరణ్యయం।
సాదయిత్వా తు గృహ్ణీయాత్తత్తు పాత్రముదాహృతం॥ 14-115-63(96793)
గాయత్ర్యా గృహ్ణతే మూత్రం గంధద్వారేతి గోమయం।
ఆప్యాయస్వేతి చ క్షీరం దధిక్రాణ్వేతి వై దధి॥ 14-115-64(96794)
తేజోసిశుక్లమిత్యాజ్యం దేవస్యత్వేతి కుశోదకం।
ఆపోహిష్ఠేత్యృచా గృహ్యి యవచూర్ణం యథావిధి॥ 14-115-65(96795)
బ్రహ్మణే చ యథా హుత్వా సమిద్ధే చ హుతాశనే।
ఆలోడ్య ప్రణవేనైవ నిర్మథ్య ప్రణవేన తు॥ 14-115-66(96796)
ఉద్ధృత్య ప్రణవేనైవ పిబేతు ప్రణవేన తు।
మహతాఽపి స పాపేన త్వచేవాహిర్విముచ్యతే॥ 14-115-67(96797)
భద్రం న హతి యః పాదం పఠన్నృక్సహితాం తదా।
అంతర్జలే వాఽభ్యాదిత్యే తస్య పాపం ప్రణశ్యతి॥ 14-115-68(96798)
మమ సూక్తం జపేద్యస్తు నిత్యం మద్గతమానసః।
న పాపేన స లిప్యేత పద్మపత్రమివాంభసా॥ ॥ 14-115-69(96799)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికప్రర్వణి వైష్ణవధర్మపర్వణి పంచదశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 115 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.